Khí độc (NO2) trong ao nuôi tôm

mtvinhtam
Xuất bản: Cập nhật

Khí độc trong ao nuôi luôn luôn là một mối đe dọa lớn đối với tôm nuôi thâm canh. Trong đó, NO2 là loại khí có mức độ độc hại không hề kém cạnh khí NH3 (amoniac). Tuy nhiên, cũng như NH3, thì loại bỏ NO2 cũng thật sự không quá khó khăn.

 Nguồn gốc của khí độc NO2

Khí độc Nitrit (NO2) là một loại được sinh ra trong quá trình phân hủy hữu cơ của một số loài vi khuẩn đặc trưng. Cụ thể thì quá trình đó gọi là nitrite hóa do nhóm vi khuẩn Nitrosomonas và Nitrobacter chuyển hóa amonium (NH4+) thành nitrit (NO2) và nitrat (NO3). Đây là nhóm vi khuẩn tự dưỡng cần dùng năng lượng thu được từ quá trình nitrit hóa và nitrat hóa này.

Khí độc NH3  được sinh ra là do nhiều chất thải hữu cơ tích tụ dưới đáy ao, thức ăn thừa, phân tôm, xác thủy sinh chết, sự biến dưỡng của tôm cá. Tôm thẻ chân trắng hầu như chỉ hấp thụ được 30% lượng đạm có trong thức ăn, phần còn lại sẽ tích lũy vào trong lớp bùn đáy ao, sau một thời gian dài, môi trường sẽ bị ô nhiễm trầm trọng, vi khuẩn chuyển hóa làm khí độc phát sinh.

Khí độc NHrất dễ hòa tan vào trong nước thành NH4+, NH4+ kết hợp với phân tử oxy tạo thành dạng nitrit (NO2) độc hại. Tuy nhiên, trong ao có hàm lượng oxy hạn chế NH4có thể chuyển hóa trực tiếp thành NO2 và tích lũy một thời gian dài trong nước với hàm lượng ngày càng tăng cao và gây độc cho tôm.

Khí độc (NO2) trong ao nuôi tôm

Các yếu tố làm khí độc NO2 trong ao tăng cao

Khí độc Amoniac, Nitrit, Nitrat là bộ ba khí có thể chuyển hóa lẫn nhau nhờ một số loại vi khuẩn tự dưỡng như đã nói ở trên. Vì vậy, sự phát triển của hệ vi khuẩn sẽ quyết định mức độ gây hại của NO2. Nhất là oxy, vì đây là các loại vi khuẩn hiếu khí, cần rất nhiều oxy để thực hiện oxy hóa khử các chất. Vi khuẩn cũng cần có độ kiềm hợp lý để thực hiện chuyển hóa.

Những ao nuôi cũ, lót bạt qua nhiều vụ nuôi, chất hữu cơ đáy ao nhiều cũng dễ sản sinh NO2 hơn những ao mới. Trong ao nuôi thâm canh với mật độ cao, người nuôi cho ăn quá nhiều. Nhất là khi trời mưa, NO2 sẽ gia tăng độ độc một cách đáng kể với nhiều nguyên nhân:

  • Trời chuyển mưa, nhiều mây sẽ che bớt ánh sáng mặt trời làm tảo không quang hợp được. Tuy nhiên quá trình hô hấp vẫn diễn ra nên tiêu thụ một lượng lớn oxy. Mưa cũng làm phân tầng nước trong ao, cản trở oxy hòa tan xuống các tầng nước bên dưới, làm oxy trong ao giảm tbsp;
  • Nước mưa có chứa nhiều acid, làm giảm sâu pH, độ mặn thấp, thúc đẩy độc tính của NO2 tăng cao. Trời mưa cũng dễ làm khuấy động đáy ao, bong tróc lớp bùn đáy, khí NO2 có điều kiện phát sinh gây hại.
  • Sau khi trời mưa thường kích thích sự lột xác của tôm, mà khi lột tôm có xu hướng thường tập trung ở khu vực nhiều chất thải, nơi tiềm tàng của nhiều loại khí độc làm tôm dễ bị ảnh hưởng, trong đó đáng chú ý là khí độc NO2

Khí độc (NO2) trong ao nuôi tôm

Ảnh hưởng của khí độc NO2 đối với tôm

Khí độc NO2 tăng cao sẽ kết hợp với haemocyanin làm mất khả năng vận chuyển oxy và ngăn cản quá trình tổng hợp haemocyanin trong máu khiến tôm bị ngạt, dễ chết khi bị sốc do môi trường và mẫn cảm hơn với các loại mầm bệnh.

Khí độc NO2 làm quá trình cân bằng áp suất thẩm thấu trong cơ thể tôm bị rối loạn, do cạnh tranh với ion Cl, đây là quá trình sinh lý quan trọng của tôm giúp chúng thích nghi với sự thay đổi của môi trường, làm ngưng trệ quá trình lột xác của tôm, lột xác nhưng không cứng vỏ được, chậm lớn và tổn thương mang.

Khí độc NO2 cao cũng làm tôm nổi đầu, chết hàng loạt vào buổi sáng sớm và chiều tối khi hàm lượng oxy hòa tan trong ao thấp.

Khi khí độc NO2 phát sinh sẽ xuất hiện một số hiện tượng như sau: nổi đầu, tấp mé, giảm ăn, chết dần hằng ngày, độ độc cứ tăng cao đồng nghĩa với sức đề kháng, khả năng miễn dịch của tôm giảm dần, làm tôm dễ mắc các bệnh nguy hiểm khác như phân trắng, EMS, đốm trắng,…

Khí độc (NO2) trong ao nuôi tôm

Ngăn cản sự phát sinh và loại bỏ khí độc NO2 ra khỏi ao nuôi

Chú ý cho tôm ăn đầy đủ, không để quá dư thừa thức ăn. Đồng thời kiểm soát lượng chất thải hữu cơ đáy ao, xi phong định kỳ khi có điều kiện. Kết hợp với việc sử dụng men vi sinh để xử lý sạch đáy ao, hiệu quả hơn đối với ao nhiều rong nhớt và có mùi hôi là bộ đôi  men vi sinhkhử khuẩn. Khi đó, những vi khuẩn có lợi sẽ làm việc cật lực hơn để giảm lượng chất thải hữu cơ, thức ăn thừa, phân thải của tôm…trả lại cho tôm môi trường sống trong sạch hơn.

Cung cấp đầy đủ oxy cho sự phát triển của tôm, quạt nước đúng giờ, tránh làm xuất hiện các khu vực yếm khí, điều đó tạo cơ hội cho vi khuẩn có hại phân hủy chất thải làm khí độc phát sinh. Bón vôi quanh ao định kỳ nhất là khi trời mưa để ổn định độ kiềm trong ao. Và nên duy trì sự phát triển của tảo, cắt tảo khi thấy có sự phát triển quá mức.

Trong trường hợp độ độc của NO2 quá cao, cần sử dụng BioFix Ammonia với tác dụng cấp cứu cho tôm, hấp thụ nhanh khí độc, hơn nữa còn giúp oxy không khí hòa tan nhanh hơn vào trong nước.

Khí độc (NO2) trong ao nuôi tôm

Ngoài ra, để hạn chế việc cảm nhiễm bệnh khi sức đề kháng tôm yếu do khí độc phát sinh quá mức, trong các cử ăn hằng ngày nên bổ sung men vi sinh và acid hữu cơ để cải thiện hiệu quả làm việc của hệ tiêu hóa tôm, từ đó thúc đẩy tôm khỏe từ bên trong và hệ miễn dịch của tôm làm việc tốt hơn.

 

 

You may also like

Để lại bình luận

Trang web này sử dụng cookie để cải thiện trải nghiệm của bạn. Chúng tôi sẽ cho rằng bạn đồng ý với điều này, nhưng bạn có thể chọn không tham gia nếu muốn. Chấp nhận Đọc thêm

0932 884 877