Nano bạc so với kháng sinh trong nuôi tôm

mtvinhtam
Nano bạc so với kháng sinh trong nuôi tôm

Kháng sinh được sử dụng trong thủy hơn một thập kỷ qua. Tuy nhiên, những năm gần đây chủng vi khuẩn chống lại kháng sinh ngày một nhiều và dư lượng nó để lại gây ảnh hưởng vô cùng lớn đến hệ sinh thái và con người. Trước những khó khăn đó, nhu cầu sử dụng một loại chế phẩm khác thay thế cho kháng sinh, an toàn và hiệu quả hơn là vô cùng cấp thiết.

Nano bạc đã được tìm và sản xuất từ khi kháng sinh được sử dụng, tuy nhiên ở thời điểm đó công nghệ sản xuất còn lạc hậu dẫn đến giá thành cao hơn quá nhiều so với kháng sinh. Ngày nay, nano bạc đã được sản xuất ở quy mô công nghiệp, đã và đang được sử dụng ngày một nhiều trong các mô hình nuôi trồng thủy sản công nghệ cao.

Ưu nhược điểm của kháng sinh

Những Tác Hại Khi Lạm Dụng Kháng Sinh - BQ&Q

Kháng sinh là những chất kháng khuẩn được phân lập từ các chủng vi sinh vật hoặc có nguồn gốc tổng hợp. Kháng sinh có tác dụng ức chế hoặc tiêu diệt vi sinh vật. Do cơ chế đặc hiệu của từng loại kháng sinh, có những kháng sinh tác động trên nhiều chủng vi khuẩn, trên cả vi khuẩn gram (-) và gram (+), nhưng cũng có những loại chỉ tác động trên một hoặc một số chủng vi khuẩn nhất định. Giới hạn này được gọi là phổ kháng khuẩn của kháng sinh.

Kháng sinh phổ rộng là nhóm kháng sinh có tác động trên cả hai chủng vi khuẩn là vi khuẩn gram âm và gram dương hoặc bất kì kháng sinh nào chống lại một loạt các vi khuẩn gây bệnh. Ví dụ: tetracyclines, phenicols, fluoroquinolones, cephalosporin thế hệ 3, 4… Trong thủy sản loại kháng sinh hay được sử dụng đó là Cefotaximelà thế hệ 3 của Cephalosporin tác dụng mạnh trên gram (-)

Nhóm thuốc kháng sinh phổ rộng này thường được sử dụng trong trường hợp nhiễm khuẩn nhưng không viết chính xác do nhóm vi khuẩn nào đã gây ra hoặc khi nghi ngờ có nhiều nhóm vi khuẩn.

Kháng sinh phổ hẹp là các kháng sinh có hoạt tính kháng khuẩn tốt trên một số chủng vi khuẩn nhất định. Ví dụ như kháng sinh Penicillin tự nhiên chỉ có tác dụng trên nhóm vi khuẩn gram (+) nhưng lại không có tác dụng diệt khuẩn đối với vi khuẩn gram (-) hay kháng sinh Isoniazid chỉ có tác dụng với chủng lao Mycobacterium tuberculosis. Phải biết nguyên nhân gây bệnh từ vi khuẩn nào thì mới sử dụng thuốc hiệu quả được.

Ưu điểm của kháng sinh:

Sau khi vào cơ thể, kháng sinh sẽ tan ra ở kích thước phân tử (đơn vị Ångström, 1 ångström (Å) = 10−10 mét =10-4 micrômét = 0,1 nanômét so sánh với kích thước nano bạc từ 10-100 nanomet thì nó nhỏ hơn 100-1000 lần). Vì kích thước nhỏ như vậy nên kháng sinh sẽ vào máu và luân chuyển khắp cơ thể, đến cơ quan đích, từ đó tiêu diệt hoặc ức chế vi khuẩn gây bệnh.

 Nhược điểm của kháng sinh:

  • Sau khi vào máu đi khắp cơ thể, kháng sinh sẽ về gan. Gan xem kháng sinh là chất độc và có nhiệm vụ chuyển hóa thành chất không độc, dễ tan trong nước và sau đó được cơ thể loại bỏ ra ngoài. Kháng sinh có thể gây ra 3 loại nhiễm độc gan đó là: độc tính phụ thuộc vào liều, độc tính riêng và dị ứng thuốc. Vậy nên sau khi dùng kháng sinh, bà con hay dùng bổ sung thảo dược để phục hồi gan.
  • Một nhược điểm quan trọng của kháng sinh đó là tình trạng kháng kháng sinh. Như đã nêu ở trên, kháng sinh được phân lập từ vi khuẩn, nghĩa là trên 1 đoạn DNA rất dài của vi khuẩn người ta tìm thấy 1 đoạn gen có thể ức chế chính nó từ đó nghiên cứu và tổng hợp ra kháng sinh. Chính vì vậy khi sử dụng kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn, chỉ cần 1 con vi khuẩn còn sống nó sẽ nhận biết, nó sẽ tìm cách kháng kháng sinh sau đó sinh sôi nảy nở thành nghìn còn tỉ con kháng kháng sinh. Một số cơ chế vi khuẩn kháng kháng sinh:
  • Vi khuẩn tìm cách tự sắp xếp lại nucleotide (Đột biến DNA) để kháng sinh không nhận ra được từ đó làm mất tác dụng của kháng sinh.
  • Vi khuẩn có thể tiết ra các enzyme có thể bất hoạt hoặc phân cắt kháng sinh làm nó mất tác dụng
  • Vi khuẩn Giảm tính thấm của màng bao quanh tế bào vi khuẩn. Những thay đổi nhất định trong màng vi khuẩn làm cho nó khó đi qua hơn. Bằng cách này, ít kháng sinh xâm nhập vào vi khuẩn hơn.
  • Vi khuẩn có thể tạo ra máy bơm nằm trong màng hoặc thành tế bào của chúng. Những cái gọi là máy bơm dòng chảy này rất phổ biến ở vi khuẩn và có thể vận chuyển nhiều loại hợp chất như phân tử tín hiệu và chất dinh dưỡng. Một số máy bơm này cũng có thể vận chuyển kháng sinh ra khỏi vi khuẩn, bằng cách này, làm giảm nồng độ kháng sinh bên trong tế bào vi khuẩn.

BÁO ĐỘNG ĐỎ VIỆC “LẠM DỤNG KHÁNG SINH TRONG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN” - TÂN HỮU  QUÍ

Ưu nhược điểm của Nano Bạc

kích thước nano bạc

Nano bạc là những hạt bạc kim loại có kích thước dao động từ 1 – 100 nanomet. Ngày nay có rất nhiều phương pháp sản xuất nano bạc, nhưng phương pháp sản xuất từ dung dịch bạc nguyên chất để tạo thành dung dịch nano bạc keo với nồng độ cao là hiệu quả và tối ưu nhất. Các hạt Nano bạc có diện tích mặt rất lớn giúp gia tăng tiếp xúc của chúng với vi khuẩn hoặc nấm vì thế cho hiệu quả diệt khuẩn ngay khi tiếp xúc.

Ưu điểm của Nano Bạc

Nano bạc diệt khuẩn

  • Nano bạc có phổ diệt khuẩn rộng có thể diệt cả gram (-) và gram (+)
  • Bản thân nano bạc độc tính rất thấp hoặc không có độc tính vì vậy không làm stress tôm cá..
  • Trong một nghiên cứu thử nghiệm in vivo (cho ăn nano bạc như một phụ gia kháng khuẩn cho tôm ở các nồng độ 10 ppm, 100 ppm, 500 ppm,1000 ppm và 10.000 ppm cho thấy ở nồng 10-100 ppm không làm ảnh hưởng đến tỉ lệ sống, tỉ lệ chuyển đổi thức ăn, và ở nồng độ 1000 -10.000 ppm cho thấy tôm hơi stress (nhưng không đáng kể).
  • Về mặt tích lũy sinh học và phân phối sinh học, nồng độ Ag được tìm thấy trong gan tụy là không đáng ngạc nhiên. Vậy nên cho ăn liên tục gây ra sự tích lũy trong gan tụy, biểu bì từ đó có thể trị được bệnh do vi khuẩn gây ra ở gan tụy. Thức ăn bổ sung ở nồng độ cao (1000 và 10.000 ppm) có thể dẫn đến tổn thương gan vừa phải (không thể nhìn thấy) nhưng trong thực tế hàm lượng cho ăn chỉ chỉ từ 3-6 ppm không đáng kể so với con số thử nghiệm.

Xem thêm: Nano bạc nguyên liệu 

Nhược điểm của nano bạc

  • Hiện tại nano bạc đã sản xuất công nghiệp được, tuy nhiên chi phí vẫn còn cao cần nhiều cải tiến hơn về công nghệ nhưng vẫn đáp ứng vấn đề an toàn và hiệu quả.
  • Phổ diệt khuẩn của nano bạc rộng vậy nên ngoài diệt khuẩn có hại, cũng diệt nốt khuẩn có lợi. Bắt buộc phải bổ sung khuẩn lợi bằng men vi sinh (Thức ăn cũng là nguồn cung cấp khuẩn lợi).

Việc cung cấp men vi sinh sinh có lợi để cải thiện hệ vi khuẩn đường ruột, vi sinh có lợi giúp cạnh tranh dinh dưỡng với vi khuẩn có hại tăng sức đề kháng cho tôm. Ngoài ra, vi sinh vật có lợi còn cộng sinh với vật chủ (vi sinh có lợi tổng hợp các vitamin có lợi mà cơ thể vật chủ (tôm) hấp thu vitamin đó).

Xem thêm: Men vi sinh kiểm soát chất lượng nước ao nuôi 

Xem thêm: Nano bạc và các công dụng tuyệt vời trong nuôi trồng thủy sản

You may also like

Để lại bình luận

Trang web này sử dụng cookie để cải thiện trải nghiệm của bạn. Chúng tôi sẽ cho rằng bạn đồng ý với điều này, nhưng bạn có thể chọn không tham gia nếu muốn. Chấp nhận Đọc thêm

0932 884 877